Zakaz plastikowych naczyń w UE od 12 sierpnia 2026: co musi wiedzieć każda restauracja i catering
PPWR od 12 sierpnia 2026: co zmienia się w opakowaniach dla gastronomii i jakie grożą konsekwencje
Od 12 sierpnia 2026 roku obowiązuje w całej Unii Europejskiej rozporządzenie PPWR (UE) 2025/40 o opakowaniach i odpadach opakowaniowych. Większość zakazów dotyczących opakowań jednorazowych w gastronomii wejdzie dopiero w 2030 roku, ale już dziś liczy się dokumentacja, skład opakowań (w tym PFAS) i to, co mówią o swoich produktach dostawcy.
Stan prawny opisujemy na 9 października 2026 r. Nie jest to porada prawna, a część przepisów wykonawczych (polska ustawa i akty Komisji Europejskiej) wciąż się zmienia.
Czym jest PPWR i czym różni się od przepisów o plastiku jednorazowym
PPWR to unijne rozporządzenie, więc działa bezpośrednio w każdym kraju członkowskim i jego obowiązki nie zależą od uchwalenia nowej ustawy krajowej. Zastępuje dotychczasową dyrektywę o opakowaniach i obejmuje cały cykl życia opakowania: skład, projekt, dokumentację, recykling i wielokrotne użycie.
Warto nie mylić go z przepisami o plastiku jednorazowym (SUP), które obowiązują w Polsce wcześniej. To dwa osobne zestawy zasad:
| Przepisy | Czego dotyczą | Od kiedy |
|---|---|---|
| Zakaz SUP (dyrektywa 2019/904, ustawa z 14 kwietnia 2023 r.) | Plastikowe sztućce, talerze, słomki, mieszadełka, patyczki do balonów oraz pojemniki i kubki ze styropianu | Obowiązuje od 2023 r. |
| Opłata SUP (ta sama ustawa) | Jednorazowe plastikowe kubki na napoje (20 gr) i pojemniki na żywność na wynos (25 gr) | Od 1 stycznia 2024 r. |
| PPWR (rozporządzenie 2025/40) | Skład i dokumentacja opakowań (np. PFAS), recykling, wielokrotne użycie, dalsze zakazy jednorazowych opakowań | Od 12 sierpnia 2026 r., kolejne etapy do 2030 r. i później |
Co to oznacza w praktyce: plastikowych talerzy, sztućców i słomek nie kupisz i nie sprzedasz już z powodu przepisów SUP, a nie dopiero PPWR. PPWR dokłada kolejne wymagania, ale nie cofa wcześniejszych.
Co obowiązuje od 12 sierpnia 2026
Od tej daty opakowania wprowadzane do obrotu muszą spełniać pierwsze wymagania PPWR. Dla gastronomii najważniejsze są trzy sprawy:
- Limity PFAS w opakowaniach mających kontakt z żywnością. Według dostępnych opracowań to 25 ppb dla pojedynczego związku i 250 ppb dla sumy PFAS. Kontrolujący mogą żądać wyników badań i dokumentów od dostawców surowców.
- Dokumentacja i deklaracja zgodności. Producent musi ocenić zgodność opakowania, przygotować dokumentację techniczną i wystawić deklarację zgodności UE. Importer sprawdza, czy zrobił to dostawca spoza UE.
- Ograniczenie zbędnych elementów zwiększających objętość, takich jak podwójne ścianki i fałszywe dna, oraz ogólna zasada, że opakowanie ma być możliwie małe.
Restauracja czy catering zwykle nie jest producentem opakowań, ale jest odbiorcą. Dlatego warto już teraz prosić dostawców o oświadczenia i dokumenty, zanim zażądają ich kontrolujący albo klienci.
Co wchodzi później: 2030 i kolejne lata
Od 1 stycznia 2030 r. zaczynają obowiązywać zakazy z Załącznika V. Według opracowań branżowych dotyczą m.in.:
- jednorazowych opakowań do żywności i napojów spożywanych na miejscu w gastronomii, tam gdzie istnieją alternatywy wielorazowe,
- jednorazowych saszetek i pojemniczków z przyprawami, sosami, śmietanką i cukrem w gastronomii,
- miniaturowych kosmetyków w hotelach,
- jednorazowych opakowań świeżych owoców i warzyw poniżej 1,5 kg.
Od 2030 roku wchodzą też wymagania dotyczące zawartości surowca z recyklingu w opakowaniach z tworzyw sztucznych (30 procent dla PET, 35 procent dla pozostałych). Obowiązki dotyczące oferowania opakowań wielorazowych i oznakowania materiałowego rozkładają się na lata 2027 do 2030 i zależą od aktów wykonawczych Komisji Europejskiej. Przed wdrożeniem w lokalu warto sprawdzić ich aktualne brzmienie.
Kary i kontrole: jak to wygląda dziś
Polska ustawa o opakowaniach (projekt UC100) nie jest jeszcze w pełni uchwalona. Ma wskazać organy nadzoru, zasady kontroli i krajowe sankcje. Państwa UE muszą przyjąć przepisy o karach do 12 lutego 2027 r.
Brak ustawy nie oznacza, że niezgodne opakowania są legalne. Kontrole PPWR działają według unijnych zasad nadzoru rynku (rozporządzenie 2019/1020), a organy mogą nakazać działania naprawcze, ograniczyć lub zakazać dostaw, zażądać wycofania towaru z rynku albo odebrania go użytkownikom.
Branżowe doniesienia o wysokości przyszłych kar w Polsce (do kilku milionów złotych) dotyczą projektu ustawy, a nie obowiązującego prawa. Konkretnych kwot nie podajemy, dopóki ustawa nie zostanie uchwalona.
Obecne kary w Polsce dotyczą innych przepisów: rejestru BDO, ewidencji i sprawozdań, opłaty produktowej oraz przepisów o plastiku jednorazowym. Tu nic się nie zmieniło.
Kontrola zaczyna się zwykle od prośby o dokumenty dotyczące konkretnego rodzaju opakowania, a nie od wizyty w magazynie. Mocniej patrzy się na opakowania mające kontakt z żywnością, wielomateriałowe i pochodzące od dostawców bez przedstawiciela w UE.
Który materiał wybrać, żeby nie ryzykować
| Zastosowanie | Co zwykle się sprawdza | O co zapytać dostawcę |
|---|---|---|
| Dania gorące na wynos | Papier warstwowany, bagasa, CPLA | Odporność na temperaturę, certyfikat kompostowalności, oświadczenie o braku PFAS |
| Napoje i kawa | Kubki papierowe, kubki wielorazowe | Czy wnętrze ma powłokę z plastiku (wtedy podlega opłacie SUP) |
| Sztućce, słomki, mieszadełka | Drewno, papier, CPLA | Materiał i dokumentacja zgodności |
| Pojemniki do sosów i dodatków | Większe pojemniki wielorazowe lub dozowniki | Plan na rok 2030, gdy znikają jednorazowe saszetki |
Nazwy materiałów nie zastępują dokumentów. Papier z powłoką PE czy PBAT nie jest tym samym co papier bez powłoki, a oświadczenie o braku PFAS powinno wynikać z badań, nie z opisu na opakowaniu.
Jak przygotować lokal: 6 kroków
- Zrób spis opakowań. Spisz wszystkie opakowania jednorazowe, które wydajesz klientom, i ich materiały.
- Poproś dostawców o dokumenty. Deklaracja zgodności, oświadczenie o PFAS, certyfikaty kompostowalności (np. EN 13432), jeśli je deklarują.
- Sprawdź opłatę SUP. Kubki i pojemniki z plastiku (także papierowe z plastikową powłoką) podlegają opłacie 20 gr i 25 gr.
- Sprawdź BDO. Wpis i sprawozdania obowiązują niezależnie od PPWR.
- Zaplanuj rok 2030. Pomyśl, jak zastąpić jednorazowe saszetki i opakowania do jedzenia na miejscu.
- Śledź przepisy. Polska ustawa i akty wykonawcze Komisji jeszcze się zmieniają.
Najczęściej zadawane pytania
Podsumowanie
12 sierpnia 2026 to początek, nie koniec zmian. Najpierw liczy się dokumentacja i skład opakowań (PFAS), a duże zakazy dla gastronomii wchodzą w 2030 roku. Najlepsza strategia to uporządkować opakowania teraz, wybierać materiały z dokumentami i nie ufać hasłom bez potwierdzenia.
Wybierz opakowania dopasowane do przepisów
Zobacz naczynia, kubki, sztućce i pojemniki jednorazowe w naszej ofercie. Przy wyborze pomagamy, a jeśli potrzebujesz próbki, wyślemy ją, o ile mamy ją na stanie.
Zobacz ofertę opakowań →Artykuł ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną. Stan na 9 października 2026 r. Źródła: rozporządzenie (UE) 2025/40; dyrektywa (UE) 2019/904; ustawa z 14 kwietnia 2023 r. o obowiązkach przedsiębiorców w zakresie gospodarowania niektórymi odpadami oraz o opłacie produktowej; opracowania branżowe (prawo.pl, elastica.pl, ecoway.supply). Zanim podejmiesz decyzje, sprawdź aktualne przepisy.
Przejdź do strony głównejWróć do kategorii Blog